Sau 5 năm lạm phát vượt mục tiêu, Fed thử hướng đi mới: 3 nhân vật có thể định hình lãi suất

Henry 22/08/2026 Phân tích cơ bản, Tin tức, Trang chủ

Sau hơn 5 năm lạm phát tại Mỹ liên tục cao hơn mục tiêu 2%, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đang tìm cách định hình lại cách ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới ứng phó với áp lực giá cả.

Ngay sau khi nhậm chức, ông Warsh nhiều lần phê phán thành tích kiểm soát lạm phát của Fed trong những năm gần đây, nhưng đến nay vẫn chưa công bố một khuôn khổ chính sách cụ thể. Thay vào đó, ông thành lập nhiều nhóm công tác, trong đó có một nhóm chuyên nghiên cứu cách Fed “hiểu và phản ứng trước các động lực của lạm phát”.

Fed cho biết các nhóm này sẽ đưa ra những kết luận mang tính học thuật và thực tiễn để Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) xem xét, nhiều khả năng ngay trong năm nay.

Tuy nhiên, nhiệm vụ này được đánh giá là không hề dễ dàng, bởi ngay trong giới kinh tế học vẫn chưa có sự đồng thuận về nguyên nhân gây ra các đợt lạm phát và cách đối phó hiệu quả nhất.

Điểm đáng chú ý là ba người đứng đầu nhóm nghiên cứu đều là những tên tuổi lớn, nhưng lại theo đuổi các trường phái tư duy rất khác nhau. Nếu đạt được tiếng nói chung, họ có thể đặt nền móng cho một cách tiếp cận hoàn toàn mới của Fed dưới thời Warsh.

Gregory Mankiw

Nhân vật nổi bật nhất là Gregory Mankiw, giáo sư lâu năm của Đại học Harvard và tác giả của một trong những giáo trình kinh tế học được sử dụng rộng rãi nhất thế giới. Ông từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế dưới thời Tổng thống George W. Bush, nơi ông Warsh khi đó cũng là một cố vấn kinh tế trẻ.

Mankiw là đại diện tiêu biểu của trường phái Keynes mới (New Keynesian), nền tảng lý thuyết đang chi phối tư duy của phần lớn các ngân hàng trung ương hiện đại.

Theo trường phái này, việc tăng lãi suất sẽ làm suy yếu nhu cầu trong nền kinh tế, từ đó từng bước kéo giảm tốc độ tăng của giá cả và tiền lương. Ngược lại, giảm lãi suất sẽ kích thích chi tiêu và đầu tư.

Mankiw cho rằng kỳ vọng lạm phát của người dân đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Khi doanh nghiệp và người lao động tin rằng lạm phát sẽ được kiểm soát, giá cả và tiền lương sẽ ít biến động hơn trước các cú sốc kinh tế.

Dù vậy, ông cũng thừa nhận việc xác định nguyên nhân thực sự của lạm phát ngay khi nó đang diễn ra là rất khó.

Trong các phát biểu năm 2024, Mankiw còn cho thấy sự quan tâm trở lại với cung tiền, chẳng hạn chỉ số M2, như một công cụ giúp nhận diện sớm xu hướng lạm phát. Theo ông, nếu Fed chú ý hơn đến diễn biến cung tiền, họ có thể đã sớm nhận ra làn sóng lạm phát bùng phát đầu thập niên 2020.

Đây là cách tiếp cận từng được nhà kinh tế học Milton Friedman cổ vũ nhưng đã dần bị Fed hiện đại bỏ qua. Tuy nhiên, ông Warsh được cho là cũng quan tâm đến hướng nhìn này.

Thomas Sargent

Thomas Sargent, chủ nhân giải Nobel Kinh tế, là một trong những học giả có ảnh hưởng lớn nhất đối với lý thuyết kỳ vọng hợp lý.

Theo Sargent, nếu ngân hàng trung ương liên tục duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng để thúc đẩy tăng trưởng, doanh nghiệp và người dân sẽ nhanh chóng dự đoán được điều đó, từ đó điều chỉnh giá cả và tiền lương trước khi chính sách kịp phát huy tác dụng. Kết quả là lạm phát tăng nhưng sản lượng và việc làm không cải thiện đáng kể.

Quan trọng hơn, Sargent nhấn mạnh rằng chính sách tài khóa của chính phủ cũng có vai trò quyết định đối với lạm phát.

Trong nghiên cứu về các đợt siêu lạm phát ở châu Âu sau Thế chiến thứ nhất, ông kết luận rằng chỉ khi chính phủ đồng thời cải tổ ngân sách và chính sách tiền tệ thì giá cả mới thực sự ổn định trở lại.

Ông cũng nổi tiếng với lý thuyết “phép toán tiền tệ khó chịu”, cho rằng nếu người dân không còn tin chính phủ đủ khả năng kiểm soát nợ công, thì việc tăng lãi suất của ngân hàng trung ương cũng chưa chắc kiềm chế được lạm phát. Thậm chí, lãi suất cao còn có thể làm chi phí trả nợ của chính phủ tăng lên, buộc phải phát hành thêm tiền.

Trong bối cảnh nợ công Mỹ liên tục lập kỷ lục mới, nhiều chuyên gia cho rằng các nghiên cứu của Sargent có thể khiến Fed dưới thời Warsh phải chú ý nhiều hơn tới yếu tố tài khóa, thay vì chỉ tập trung vào lãi suất.

William White

William White là cựu quan chức cấp cao của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).

White từ lâu được biết đến với quan điểm khác biệt so với nhiều ngân hàng trung ương lớn.

Theo ông, sai lầm lớn nhất của các ngân hàng trung ương là chỉ xử lý hậu quả sau khi bong bóng tài sản vỡ, thay vì chủ động ngăn chặn từ sớm.

White cho rằng việc Fed liên tục giảm lãi suất để cứu nền kinh tế sau mỗi cú sốc đã vô tình khuyến khích nhà đầu tư chấp nhận nhiều rủi ro hơn, khiến các bong bóng tài sản liên tiếp hình thành.

Ngay từ hội nghị Jackson Hole năm 2003, ông đã cảnh báo rằng việc phớt lờ những mất cân đối trên thị trường tài chính có thể dẫn tới một cuộc khủng hoảng lớn. Đến năm 2008, nhiều người cho rằng khủng hoảng tài chính toàn cầu đã chứng minh cảnh báo đó là có cơ sở.

Nếu đi theo tư duy của White, Fed sẽ phải duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn hơn nhiều so với vài thập kỷ qua. Theo ông, ngân hàng trung ương nên sẵn sàng tăng lãi suất để kiềm chế tăng trưởng tín dụng và bong bóng tài sản, ngay cả khi điều đó khiến lạm phát tạm thời xuống dưới mục tiêu hoặc làm xuất hiện các cuộc suy thoái ngắn.

Quan điểm này phần nào trái với những phát biểu trước đây của ông Warsh. Trước khi trở lại Fed, ông từng cho rằng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ thúc đẩy năng suất lao động, qua đó giúp giảm áp lực lạm phát và tạo điều kiện để lãi suất thấp hơn.

HỖ TRỢ KH ÁCH HÀNG: Mrs. Bích Thủy

Hotline (Zalo) : 0904 359 559